Kimsenin İlgilenmediği İcatlar Kitabı
2017 yılının Temmuz ayında A. C. Tenaver sonu planlanmamış bir dünya turuna çıktı. İlk aşamada Türkiye’yi gezecekti, ardından o anki şartlara göre devamında gideceği yolu belirleyecekti. Gezisi sırasında aldığı notları taslak olarak paylaşacak, en sonunda kaynak kitap olarak tümünü yayınlaycaktı. Eli her ne kadar kalem tutmuşsa da, bundan evvelki işinin sahada Indiana Jones gibi araştırmacı tarihçi kimliğiyle uyumlu olduğunu söylemek zordu.
Tenaver’in projesi o güne kadar keşfedilmemiş keşifleri bire bir yerinde tespitlerle keşfetmekti. İnsanların ilgilenmediği icatlar hakkında bilgi toplayacaktı. Eğer hazır ve çalışan bir örnek varsa bunu fotoğraflayarak kaydetmeyi planlamıştı. Mucidi hayattaysa görüşmenin ses kaydını da alacaktı izin verilirse. Bazen mucidin hayatta olduğu ama icadın olmadığı durumlar olabilirdi, o zaman bire bir denemeden aktarılan notlardan eser kaydını hazırlayacaktı. Keza ne mucit, ne icat bulunabilir değilse, sonradan elden geçirmek üzere toplayabildiği bilgilerle nihai kaydı oluşturacaktı.
İşte bu Anadolu Seyahatinde Balıkesir’in Gönen ilçesinde Ahmet Kuşçu ile tanıştı. Ahmet Bey’in babası Sabit Bey 2010 yılında 60 yaşında vefat etmişti. Daha 10 yaşında bir çocukken dedektif romanlarına merak salmıştı Sabit Kuşçu. Bir süre sonra köydeki kuşları gizli mesaj göndermek için eğitmeye başlamıştı. Kuşun bacağına sarılı bir mesajı uçarak göndermesi bir yenilik olmazdı. Sabit Bey, kuşlara her iki tarafta da aynı kaynak metin olduğu takdirde, ezberlettiği mesajı kitabı gagalayarak aktarmasını öğretmişti.
Bu şifreci kuşlar Balıkesir Bursa arasında test uçuşları yaptı. Bu uçuşlarda kısa mesajları iletmeyi başarmışlardı. Bir keresinde kaynak kitap olarak Agatha Christie’nin Şark Ekspresinde Cinayet romanını kullanmışlardı da kuşlar bulabildikleri tüm kitapları gagaladığı için son mesaj iletilmemekle kalmamış, ayrıca kitabın yerel piyasadaki tüm baskıları tükenmişti.
Sabit Kuşçu liseyi bitirir bitirmez, babasının da iznini alarak İstanbul Üniversitesi’ne projesini tanıtmaya gitti. Büyük bir ilgiyle karşılanan proje teste tabii tutuldu. Geçmişte de taşıyıcı olarak bilindiğinden güvercinler ilk tercihti ama deneyin daha kapsamlı yapılması için martı, atmaca, kartal, papağan ve kanarya türlerinden özenle seçilen kuşlar da kullanıldı. O günlerde kuşçuların elinde hiç kuş kalmadığı, ülkeye kaçak yollarla giren kuş sayısında büyük bir artış yaşandığı günün gazete ve mecmualarından takip edilebilir.
İlk testler başarılı olmuştu fakat güvercinle atmaca arasında kararsız kalınmıştı. Atmacaların yırtıcı davranışları nihai tercihi güvercine kaydırsa da güvercinlerin menziliyle ilgili büyük bir kaygı vardı. Sahaya gerçek ortamdaki testlere geçildiğinde projenin zayıf noktası ortaya çıktı. Kuşların ölmesi, kaza yapması veya menzil sorunları hesaba katılabilirdi ama kuşların ele geçirilmesiyle ilgili riske bir çözüm bulamıyorlardı. Ahmet Bey’e göre şifreci kuşu tespit zordu ama kuşu konuşturmak eğer kaynak metin bilinmiyorsa anlamsız olduğundan proje güvenilirdi. Fakat casuslar kaynak metnin ne olduğunu öğrendikleri zaman kuşlar bilgiyi kime vereceklerini bilemedikleri için, bütün gizli mesajlar düşmanın eline olduğu gibi geçiyordu.
Ahmet Kuşçu’dan aldığımız son haber Gönen’e döndüğü ve bir daha şehir ortamında gözükmediğidir. Oğlu Sabit Bey’in anlattığı bu hikaye Tenaver’in kitabının bildiğimiz ilk kaydıdır. Sabit Kuşçu sayesinde A. C. Tenaver’in yolculuğuna nereden başladığını da bilebiliyoruz. Bugün Tenaver’in kitabının orijinal basılı hali herkesin peşinde koştuğu, gerçekte var olup olmadığı belli olmayan bir hayalet kitap hikayesidir. İnternette bazı adreslerde zaman zaman yayınlanan, her birbirinin gerçekten Tenaver’e ait olduğundan emin olmakta zorlandığımız hikayeleri derleyen meraklıları var. Onların incelemeleri sayesinde birçok sahte kayıt ayıklanmış durumda. Benim de katıldığım görüş şu şekilde: Tenaver hayatta, seyahatine devam ediyor, şu an Türkiye’de değil, bazen yeni yazılarını internet üzerinden doğrudan, bazen de güvendiği kişilere göndererek yayınlıyor. Daha ortada olmayan bu kitabın bir adı da yok ama meraklılar arasında Kimsenin İlgilenmediği İcatlar Kitabı deniyor.
